Selárdalskirkja (1861)

Selárdalskirkja

 

Ljósmyndir frá notendum kirkjukort.net

Saga kirkjunnar

Selárdalskirkja er í Bíldudalsprestakalli í Barðastrandarprófastsdæmi.  Selárdalur er bær, kirkjustaður og fyrrum prestssetur yzt í Ketildölum við vestanverðan Arnarfjörð.  Þar þótti lengi bezta brauð landsins.  Katólskar kirkjum á staðnum voru helgaðar Maríu guðsmóður og Pétri postula.  Útkirkja var í Laugardal í Tálknafirði.  Prestakallið var lagt niður 1907 og sóknin lögð til Otradals (Bíldudals).

Stóri-Laugardalur var gerður að annexíu frá Patreksfirði, sem var tekinn út úr Sauðlauksdalsprestakalli og nýtt prestakall var gert úr þeim sóknum.  Kirkjan, sem nú stendur, er úr timbri, upphaflega smíðuð 1861.  Á aldarafmæli hennar var hún rifin og endursmíðuð vegna áratuga vanrækslu.  Þetta er stórt guðshús og merkilegt og á marga góða gripi.  Predikunarstóllinn er forn með máluðum myndum af Móses og spámönnunum.  Altaristaflan er dönsk frá 1752 og sýnir kvöldmáltíðina.  Kaleikurinn er mjög vandaður, frá 1765.  Fyrir framan kirkjuna er stein með þremur íhöggnum bollum, Mjaltakonusteinn.  Margir álíta hann blótstein úr heiðni en þjóðsagan segir, að Árum-Kári hafi borið hann í frakkalafi sínu úr Bogahlíð, framar í dalnum.

Staðarins er fyrst getið á 13. öld í Staðamálum, einhverri mestu deilu fyrri alda, þegar leikmenn og biskup deildu um yfirráð kirkjustaða, eignir þeirra og tekjur.  Upptökustefna kirkjunnar gekk þvert á hagsmuni kirkjugoðanna.  Lyktir þessara deilna urðu þær, að leikmenn héldu þeim kirkjustöðum, sem þeir áttu meira en helming í.  Jörðin í Selárdal varð eign kirkjunnar.

Frægastur klerka í Selárdal er án efa séra Páll Björnsson  (1621-1706), lærdómsmaður og bændahöfðingi. Sagt er að þegar honum var boðin staða biskups í Skálholti hafi hann afþakkað vegna þess hve lífið á kirkjujörðinni í Selárdal var gott. Séra Páll var mikill hagleiksmaður, afbragðs skipasmiður og frábær tungumálamaður. Hann reiknaði fyrstur manna út hnattstöðu Bjargtanga á Látrabjargi og smíðaði fyrstur Íslendinga þilskip að hollenskri fyrirmynd. Sigldi hann því sjálfur í 20 ár. Enn kunnari er hann þó fyrir galdraofsóknir en Páll taldi að veikindi konu sinnar stöfuðu af göldrum. Kom hann nokkrum mönnum á bálið fyrir.

Annar þekktur prestur sem bjó í Selárdal er þjóðsagnapersónan Árum-Kári, sem á að hafa þjónað staðnum á 14. öld. Hann var sagður mikill galdramaður og svo rammur að afli að fádæmi þóttu. Í kirkjugarðinum í Selárdal er Kolbeinsreitur, þar sem sagt er að Kolbeinn nokkur og skipshöfn hans hvíli, en þeim á Árum-Kári að hafa fyrirkomið.

Ljósmynd Jóna Þórunn.


 

Selárdalskirkja - Staðsetning á korti.

 


Selárdalskirkja - Beinn hlekkur

Viljir þú vísa inn á þessa síðu þá má nota hlekkina hér að neðan. Beinir hlekkir inn á síðuna hjálpa okkur að dreifa henni og láta einnig leitarvélar þekkja síðuna betur.

Hlekkur

Hlekkur með mynd